KNSB - Schaken via de Internet Academie

India, de zesde eeuw – vanaf dit moment schaakt de mensheid al. Het Perzische woord ‘Shah’ waar ons woord schaak van is afgeleid, betekent koning.

Schaken wordt dan ook niet voor niets een koningssport genoemd. De Koninklijke Nederlandse Schaak Bond (KNSB) zorgt er in ons land voor dat deze sport ondanks haar lange, rijke historie zo actueel mogelijk blijft.  In de jaren ’90 kwam de eerste schaakcursus op CD-ROM uit. De KNSB gaat een stap verder met het sinds september 2004 online brengen van het schaakspel op de website schaakacademie.nl  De KNSB wil zo de animo tot het leren en het blijven schaken stimuleren. Op schaakacademie.nl kunnen gebruikers lessen volgen, tegen elkaar spelen en bieden leraren hun schaaklessen aan.

De case
De Koninklijke Nederlandse Schaakbond is één van de oudste sportbonden van Nederland, opgericht op 23 mei 1873 onder de naam Nederlandsche Schaakbond. De Nederlandsche Schaakbond kende in de eerste 25 jaar een geleidelijke groei, maar spectaculair kan de ledenwinst niet genoemd worden. De verovering van de wereldtitel schaken in 1935 door Max Euwe en de tweekamp tussen de Amerikaan Bobby Fisher en de Rus Boris Spasski begin jaren zeventig betekende een wezenlijke verandering voor de KNSB. Door middel van het boek Jeugdschaak, uitgebracht in de jaren ’70, werden ook vele tienduizenden kinderen met het schaakspel in aanraking gebracht. Was de schaakbond voorheen een organisatie die merendeels bestond uit mannen van middelbare of hogere leeftijd, nu veranderde het in een sportbond waarin de jeugd ongeveer een derde van het ledental uitmaakte. Begin jaren zeventig schaakten er zo'n twintigduizend mensen in georganiseerd verband, halverwege de jaren tachtig waren dat er meer dan dertigduizend. De laatste jaren zien we een geleidelijke terugval, een verschijnsel waarmee vrijwel alle sportbonden te maken hebben. Tijd voor de KNSB om in te grijpen!

De oplossing
Macaw werd uitgenodigd een projectvoorstel te doen voor de realistatie van schaakacademie.nl. Op basis van een aantal kritische succesfactoren heeft Macaw dit voorstel uitgebracht. De KNSB wil namelijk een aantal verschillende doelgroepen bereiken. Voor ieder van deze doelgroepen is vastgesteld wat voor hen belangrijk is aan functionaliteit èn wat het gebruik van schaakacademie.nl voor hen leuk maakt en houdt. De succesvolle verkoop van een schaakcursus op CD-rom heeft bewezen dat er interesse is voor het leren schaken. Waar de Cd-rom echter niet voor kon zorgen is dat beginnende schakers ook bleven schaken. Zeker voor individueel startende schakers is het kunnen spelen tegen anderen een onmisbare functionaliteit om lid te blijven van schaakacademie.nl.  De ontwikkeling en de brede beschikbaarheid van het internet maakte het voor Macaw mogelijk om daadwerkelijk een rijkere, meer interactieve schaak-leer-omgeving te realiseren waarin diverse gebruikers bij elkaar komen.

De belangrijkste doelgroepen die via de Schaakacademie worden bediend zijn leerlingen van basisscholen & middelbare scholen, cursusleiders en schoolleraren en tot slot de schaakverenigingen.
Een aantal succesfactoren die allen in het project zijn of worden verwerkt:
• Combineer leren schaken met schaak spelen.
• Stimuleer herhaalbezoek aan de site via andere kanalen zoals email of SMS.
• Zien & gezien worden door middel van publicatie van overzichten met de 10 beste spelers, de slimste zetten, de spelers met de hoogste lesscores etc.
• Maak contact en competitie mogelijk door site bezoekers met elkaar te laten chatten en online tegen elkaar te laten schaken.
• Zorg voor korte voorbereidingstijd voor cursusleiders en leraren.
• Biedt de mogelijkheid tot verrijking les met o.a. competitieve elementen.
• Geef cursusleiders/leraren inzicht in de les voortgang.
• Biedt gemakkelijke rapportage over de voortgang van cursisten aan cursusleiders/leraren.
• Laat cursusleider zijn/haar eigen les bouwen.

 De KNSB is gebaat bij een groter aantal schakers dat lid wordt van de aangesloten verenigingen. Schaakacademie.nl is een mooi middel dat mensen enthousiast maakt en zo kan binden. Echter, als deelname aan schaakacademie.nl ertoe leidt dat mensen alleen hiervan lid willen worden en daarmee de verenigingen links laten liggen, streeft het plan zijn doel voorbij. Schaakacademie.nl wil daarom verenigingen helpen met hun ledenwerving en met de verrijking van het clubleven.

De technologie
Macaw maakt voor dit project gebruik van Site Management Server, een eigen, op best practices ontwikkeld framewerk voor zowel het bouwen als het contentbeheren van websites. Daarnaast bouwde Macaw een Flash schaakbord module die ingezet kan worden voor het visualiseren van de lessen, het online spelen en het volgen of naspelen van wedstrijden. Tevens is een offline applicatie gebouwd waarmee lesstof door de auteurs van deze stof ontwikkeld kan worden. De lesstof updates en de communicatie met schaak engine "Fritz" worden via webservices afgehandeld waardoor wijzigingen in het lesmateriaal direct beschikbaar zijn voor alle leden van schaakacademie.nl. “Fritz” is overigens dezelfde schaak engine waartegen Kasparov in november 2003 gespeeld heeft en is dus zeker niet de minste!

Het resultaat
Schaakacademie.nl is hard op weg een gemeenschap te vormen waar mensen komen om te leren schaken door middel van lessen en toetsen, om hun niveau te verbeteren, het laatste nieuws te bekijken, tegen elkaar te spelen of om informatie uit te wisselen met medeschakers.
Op 28 september 2004 ging de site officieel de lucht in. Nu, zo’n krap half jaar later, kan directeur Roel Verweij de volgende cijfers melden:
De site heeft 80.000 unieke bezoeken per maand en telt 600 betalende leden, met een groei van dit bestand van 50 per maand. Er worden meer en meer school- en bedrijfslicenties verkocht, op het moment van schrijven zijn dit er 10. En als klap op de vuurpijl is in januari een vijfjarig contract met de Turkse Schaakbond voor een licentie op de software getekend. De Turkse Bond gaat een deel van de 126.000 scholen in Turkije trainen via schaakacademie.nl.