Column Het ambacht leeft

Niets is zoals het was: normaliter conservatieve kabinetsinformateurs maken revolutie, tv gaat naar 3D en het was heel onzeker of die economische double dip ging komen, terwijl de geschiedenis ons hierop een garantie gaf. In de vorige editie van het Macaw Magazine is te lezen dat ook de ambachtelijke IT verandert en ruimte maakt voor industriële IT. Dit betekent herbruikbaarheid van kennis met Macaw’s Solution Factory. Dat is een goede ontwikkeling die hoge kwaliteit en snelheid bevordert in het ontwikkelen van oplossingen. Het werpt echter de vraag op: is het ambacht werkelijk verdwenen uit de IT? Afgelopen vakantie werd het mij weer heel helder.

Niets is zoals het lijkt
Wat een prachtig hotel! Vanuit de auto zie ik het architectonische hoogstandje glinsteren tussen de grauwe blokkendozen. Deze oase van vormgeving en minimalistische luxe moet ik van dichtbij bekijken. Eenmaal uitgestapt, zie ik hoeveel aandacht is besteed aan gevelmaterialen, beplanting en verlichting. En dan bots ik tegen de deur op. Het is een glazen deur met grepen aan weerszijden. Moet ik nu duwen of trekken? Dit is niet de laatste botsing deze week. Ik ga me bijna dom voelen.

Form over function noemt men dit. In het streven om een mooie deur te maken, is het gebruiksgemak opgeofferd. Toch is een deur vooral bedoeld om open en dicht te gaan. Wat gaat hier mis? De deur geeft geen informatie over de juiste bediening. Hoe bekend en eenvoudig een gebruiksvoorwerp ook is, een gebruiksinstructie hebben we nodig; liefst zonder tekst en uitgedrukt in de vormgeving.

Wat als ook de deur van een webwinkel doorzichtig, maar slecht bedienbaar zou zijn? Ik zie wat men verkoopt, maar de inlogfunctie en het winkelwagentje zijn minuscuul, of ik zie niet hoe ik kan zoeken naar bijvoorbeeld de Windows Phone. Via zoekmachines kom ik al snel bij een andere winkel en bestel het artikel daar. Geen gemak, dan geen handel. Jammer van die mooie website met technisch solide architectuur.

Niemand is gelijk
Ook áchter de deur is ontwerp een aandachtspunt. Zo is er decennia geleden een kernreactor gebouwd met een controlekamer voor twee operators. Twee gigantische panelen met schermen, meters en veel knoppen stonden naast elkaar; het ene was het spiegelbeeld van het andere. Toen een operator van paneel A een dag ziek was, werd hij vervangen door een operator die normaal paneel B bediende. Ik zie het al voor me: het alarm gaat af vanwege een dreigend lek en je moet de juiste schakelaars bedienen in de goede volgorde, maar het rode knopje zit links, terwijl het groene knopje daar hoort.

Een intranet heeft ook veel schermen en functies. Verder maken verschillende afdelingen en teams vaak een eigen site binnen het portaal. Dezelfde functie wordt soms op verschillende schermposities gebruikt en de informatie wordt op uiteenlopende manieren beheerd. Tenslotte werken de collega’s samen in een keten van activiteiten, steeds vaker ondersteund door workflow. Hoezeer men diversiteit ook waardeert, toezicht op de werkbaarheid is geen luxe. Zoals de voorbeelden aantonen, gaat het hierbij niet alleen om bediening, maar ook om rolverdeling, informatiebeheer en werkprocessen. En dat is nou juist waar het ambacht tegenwoordig in schuilt. Geen twee organisaties zijn gelijk, zodat deze onderwerpen een organisatie specifieke aanpak vragen.

Bovenstaande thema’s klinken alledaags, maar staan ook wel bekend onder de termen ergonomisch ontwerp, governance en businessprocesmanagement (BPM). Die woorden klinken nu een stuk minder intimiderend, niet? Het gaat weliswaar om onderwerpen met een brede impact, maar vraagt gewoon inzicht, ervaring en inspiratie.

Het ambacht leeft voort, maar dan wel rondom IT.